BLOG | Waarom er een zakgids voor beginnende gebouwenfans moest komen

Blogs 27 mei 2026
Stagiair WBOOKS

Martjan Kuit schreef een blog voor Gebouwd Nederland naar aanleiding van zijn nieuwe publicatie over de gebouwde omgeving in Nederland.

Op verjaardagen zijn er altijd mensen die precies weten welke vogels er in de tuin zitten. Iedereen lijkt wel een lievelingsvogel te hebben. Maar vraag eens naar iemands lievelingsgebouw…

Dat vind ik gek. Want we kijken de hele dag naar gebouwen. We wonen erin, werken erin en fietsen erlangs. Toch hebben maar weinig mensen echt oog voor architectuur. En dan bedoel ik niet alleen beroemde gebouwen, maar juist ook rijtjeshuizen, kerken, flatjes, trafohuisjes en distributiedozen.

Daarom moest Gebouwd Nederland – Zakgids voor beginnende gebouwenfans er komen

Dit boekje is mijn vrolijke poging om gebouwen kijken als hobby op de kaart te zetten. Vogelaars hebben vogels, wij hebben gebouwen. En weet je wat? Gebouwen bewegen niet, dus gebouwenspotten is nog makkelijker ook. In Gebouwd Nederland leer je met een scherp oog kijken naar alles wat gebouwd is: van rijtjeshuizen en watertorens tot moskeeën en trafohuisjes.

Ik neem je mee langs opvallende, vreemde en vaak onopgemerkte architectuurparels in Nederland. Elk hoofdstuk zit vol weetjes, anekdotes en must sees, zodat je met een frisse blik naar de wereld om je heen kijkt. In het boek vind je bovendien zelf in te vullen kijkwijzers, waarmee je je eigen ontdekkingen kunt vastleggen. Het is geen gids voor architecten of kenners, maar juist voor iedereen die nieuwsgieriger wil leren kijken naar de gebouwde wereld om zich heen.

Nou zijn er mensen – stede(n)bouwkundigen vaak – die vinden dat gebouwen op zichzelf niet zo belangrijk zijn. Een goed gebouw alleen maakt nog geen goede stad. Het gaat om het grotere geheel. De straat. Het plein. De afstand tussen gebouwen. Groen. Hoe een wijk voelt als je erdoorheen loopt. Dáár moet je naar kijken.

En dat is natuurlijk ook zo. Maar laten we onze hobby een beetje behapbaar houden. Natuur bestaat tenslotte ook uit meer dan vogels alleen.

Gebouwen bepalen hoe we ons dagelijks leven ervaren. Waarom zijn er online duizenden besprekingen te vinden van de zoveelste nieuwe smartphone, maar nauwelijks van dat enorme nieuwe gemeentehuis of die conceptwoningen die ineens overal opduiken? Wat vinden we daar eigenlijk van? Is het prima zo? Kan het beter? Doet het wat het moet doen? En is dat genoeg?

Je hoort het al: behalve het op de kaart zetten van een nieuwe hobby – want gebouwen kijken is vooral erg leuk – heb ik nog een doel. Ik hoop dat meer mensen wat kritischer naar hun omgeving gaan kijken. Dat ze er iets van gaan vinden.

Deze zakgids is daarom geen zwaar architectuurboek voor op de koffietafel. Het is een boekje voor onderweg. Het wil naar buiten. Waarschijnlijk kom je daar gebouwen tegen waarvan je denkt: waarom staat dít niet in het boek? Gelukkig maar. Achterin is ruimte om ze zelf toe te voegen. Zo wordt het echt jouw zakgids.

Wat is jouw favoriete gebouw?

 

Beeld: Henrieke van Assen –>